Belangrijkste punten:
- ICT-projecten starten veelbelovend, maar lopen regelmatig uit op discussies over wat wel of niet is geleverd, met oplopende kosten en verschuivende planningen als gevolg.
- Een ICT-leverancier is geen passieve uitvoerder: de wet verplicht hem actief te handelen als goed opdrachtnemer, inclusief een onderzoeks- en waarschuwingsplicht richting de afnemer.
- De afhankelijkheid van afnemers vergroot de zorgplicht: zwijgen over risico’s of technische beperkingen kan worden uitgelegd als instemming en leidt tot aansprakelijkheid.
- Recente rechtspraak legt de lat steeds hoger: wie niet tijdig ingrijpt bij risico’s riskeert een tekortkoming in de nakoming, niet-vergoed meerwerk en kostbare procedures.
- Aansprakelijkheid voorkomen begint met heldere ICT-contracten en vraagt gedurende het hele implementatietraject om regie, nauwkeurigheid en scherpte.
Een ICT-project begint altijd veelbelovend. Specificaties zijn opgesteld, een tijdslijn is afgesproken en beide partijen zitten aan tafel met hetzelfde doel: een succesvol ICT-project. De afspraken lijken in eerste instantie duidelijk voor beide partijen, maar tijdens de uitvoering van de overeenkomst verschuift de planning, de kosten kunnen verder oplopen en er ontstaan discussies tussen de ICT-leverancier en afnemer over wat er nu wel of niet is geleverd. Herkenbaar?
Waarom worden ICT-leveranciers steeds vaker verantwoordelijk worden?
Vaak staan bij degelijke discussies en geschillen de verantwoordelijkheid van de ICT-leverancier centraal. Steeds vaker staat daarbij de vraag centraal: wat mocht de afnemer van de ICT-leverancier verwachten. Een ICT-leverancier is geen passieve uitvoerder. Op grond van de wet moet een opdrachtnemer handelen zoals een goed opdrachtnemer betaamt. In de praktijk betekent dit dat de ICT-leverancier een actieve rol heeft: hij moet onderzoeken of de opdracht uitvoerbaar is zoals omschreven, en de afnemer waarschuwen wanneer dat niet het geval is.
Die zorgplicht kan bij schending ook een onrechtmatige daad opleveren. De lat ligt dus hoog — en hij wordt steeds hoger gelegd.
De afhankelijkheid van afnemers vergroot de zorgplicht van ICT-leveranciers
In met name ICT-projecten is de afhankelijkheid van de ICT-leverancier groot. De ICT-leverancier wordt en mag worden gezien als de deskundige partij. De afnemer – of dat nu een gemeente, zorginstelling of een commercieel bedrijf is – heeft de leverancier ingehuurd juist omdat hij zelf kennis en ervaring mist. De afnemer mag dan ook vertrouwen op het oordeel van de ICT-leverancier. Zwijgt de leverancier over een risico, een onhaalbaarheid of een technische beperking? Dan kan stilzwijgen worden uitgelegd als instemming. De ICT-leverancier zal actief moeten handelen in het belang van de afnemer en de afnemer mag erop vertrouwen dat de ICT-leverancier hem op de risico’s en beperkingen wijst.
Rechtspraak stelt strengere eisen aan de onderzoeksplicht en waarschuwingsplicht
Recente Nederlandse rechtspraak bevestigt dit beeld.
De ICT-leverancier draagt in toenemende mate de verantwoordelijkheid voor het tijdig onderkennen en benoemen van risico’s. Wie niet ingrijpt terwijl de risico’s er wel degelijk zijn, riskeert al snel een tekortkoming in de nakoming van de overeenkomst. De ICT-leverancier moet de zorg van een goed opdrachtnemer betrachten en de afnemer tussentijds informeren over de voortgang en knelpunten.
De (bijzondere) zorgplicht voor de ICT-leverancier wordt strenger. De norm zal door verdere rechtspreek gaandeweg worden verduidelijkt en gekaderd, maar de richting is duidelijk: de verantwoordelijkheid van de ICT-leverancier neemt toe.
Wat de strengere zorgplicht concreet betekent voor ICT-leveranciers
De ICT-leverancier zal regie moeten nemen bij de implementatie van ICT-projecten, het risico voor niet-succesvolle implementatietrajecten kunnen voor rekening en risico van de ICT-leverancier komen, ook als het gaat om de implementatie van standaard applicaties.
Het niet (volledig) voldoen aan de onderzoeksplicht en waarschuwingsplicht als ICT-leverancier kan onder meer leiden tot aansprakelijkheid, niet-vergoed meerwerk, regieverlies, escalaties en kostbare procedures. Kortom, precies de situaties die elke leverancier wil vermijden.
Aansprakelijkheid voorkomen begint bij regie en duidelijke ICT-contracten
Het voorkomen dat dergelijke risico’s zich materialiseren begint aan de voorkant: bij het opstellen van ICT-contracten. Heldere afspraken over scope, planning, verantwoordelijkheden en escalatieprocedures vormen de basis. Maar daarmee ben je er niet. Nauwkeurigheid en scherpte zijn gedurende het hele implementatietraject vereist – van de eerste kick-off tot de livegang.
Wil je toetsen waar jouw organisatie kwetsbaar is of hoe je dit structureel kan borgen, neem dan contact op met een van onze specialisten. Je krijgt direct helder inzicht in waar je moet ingrijpen en hoe je je positie kunt versterken.
5 meest gestelde vragen over onderzoeks- en waarschuwingsplicht
Een ICT-leverancier moet handelen zoals een goed opdrachtnemer betaamt. Dit betekent dat hij actief onderzoekt of de opdracht uitvoerbaar is zoals omschreven, de afnemer tussentijds informeert over de voortgang en knelpunten signaleert voordat ze escaleren.
Wanneer de ICT-leverancier zijn onderzoeksplicht of waarschuwingsplicht niet nakomt, bijvoorbeeld door te zwijgen over risico’s of technische beperkingen, kan dit leiden tot aansprakelijkheid wegens tekortkoming in de nakoming van de overeenkomst of onrechtmatige daad.
De afnemer mag erop vertrouwen dat de ICT-leverancier hem actief wijst op risico’s, onhaalbaarheid en technische beperkingen. Zwijgen van de leverancier over bekende risico’s kan worden uitgelegd als instemming.
De gevolgen kunnen zijn: aansprakelijkheid voor schade, niet-vergoed meerwerk, regieverlies, escalaties en kostbare gerechtelijke procedures.
Door aan de voorkant heldere contractuele afspraken te maken over scope, planning, verantwoordelijkheden en escalatieprocedures, en gedurende het hele implementatietraject actief regie te nemen en tijdig te waarschuwen.
Meer weten? Advies nodig? Neem contact op!
Dit was slechts een deel van wat wij u kunnen vertellen. Meer weten?
Wij antwoorden graag, neem vrijblijvend contact op!
Blog reactie
"*" geeft vereiste velden aan
